PRZERAŻAJĄCA NIEWIEDZA, czyli co czuje człowiek cierpiący na agorafobię i zaburzenia paniczne? | Psychology of Life - internetowa poradnia psychologiczna

PRZERAŻAJĄCA NIEWIEDZA, czyli co czuje człowiek cierpiący na agorafobię i zaburzenia paniczne?

agorafobia zaburzenia paniczne

Każdy z nas od czasu do czasu odczuwa wewnętrzny niepokój. Pojawia się on zazwyczaj, gdy robimy coś pierwszy raz – pierwszy raz na rowerze, pierwszy raz za kierownicą, pierwszy raz w nowej pracy, pierwszy raz przed publicznością… Obawiamy się tego, jak wypadniemy, jak sobie poradzimy i tego, w jaki sposób ocenią nas inni ludzie. Obawiamy się szeregu ewentualnych konsekwencji, z którymi będziemy musieli się zderzyć…

Początkowo agorafobię tłumaczono, jako paniczny lęk przed miejscami publicznymi, czy po prostu otwartą przestrzenią. Jednak problem ten jest bardziej zawiły i dotyczy wielu innych elementów związanych z życiem społecznym.

Natka, 25 letnia studentka germanistyki, panicznie obawia się wyjść z domu, ponieważ ma poczucie, że w miejscach publicznych czyha na nią niebezpieczeństwo. Sylwia, 45 letnia żona i matka od dwóch lat nie wychodzi z domu, ponieważ, gdy to wcześniej robiła jej serce znacznie przyspieszało pracę, co potęgowało jej lęk przed zawałem i brakiem udzielenia pomocy.

Zanim jednak przejdziemy do agorafobii musimy poznać, czym są zaburzenia paniczne w tym ataki paniki, które pozwolą nam w pełni zrozumieć ową fobię.

Co to są zaburzenia paniczne?

O zaburzeniach panicznych mówimy wówczas, gdy człowiek doświadcza nawracających, niespodziewanych napadów paniki oraz co najmniej przez miesiąc nieustannie obawia się kolejnego napadu lub jego potencjalnych konsekwencji.

Aby móc mówić o pełnym ataku paniki, musi dojść do gwałtownego wystąpienia minimum czterech z poniżej wymienionych objawów:

  • uczucie nierównego i przyspieszonego bicia serca,
  • pocenie się,
  • drżenie bądź trzęsienie się,
  • uczucie duszności,
  • wrażenia zablokowania przełyku (uczucie dławienia się),
  • nieswoisty ból w klatce piersiowej,
  • nudności lub ból burza,
  • zwroty głowy, poczucie zbliżającego się omdlenia, zasłabnięcia,
  • dreszcze lub uczucie gorąca,
  • poczucie odrętwienia lub mrowienia,
  • derealizacja, tj. poczucie odrealnienia lub depersonalizacja, tj. poczucie nie bycia sobą,
  • obawa przed utratą kontroli,
  • poczucie nadchodzącej śmierci.

Aby w pełni zdiagnozować zaburzenie paniki, to minimum jeden z ataków paniki powinien się wiązać z jednomiesięcznym lub dłuższym okresem występowania jednego z poniższych:

  • stale utrzymujące się obawy o wystąpienie kolejnych napadów paniki lub ich konsekwencji;
  • znaczna zmiana w zachowaniu związania z napadami (zmiana zachowania ukierunkowana na unikniecie napadów paniki).

Warto nadmienić, że ataki paniki często zaczynają się niespodziewanie, tj. nie wiążą się z aspektami bieżącej sytuacji. Co więcej, bywa, że zdarzają się w najmniej oczekiwanych sytuacjach, np. w czasie snu (wtedy mówimy o nocnych napadach paniki). Niemniej w innych przypadkach napady paniki są uwarunkowane sytuacyjnie. Ich siła i natężenie bywają różne, niektóre jednak bywają tak duże, że ograniczają codzienne funkcjonowanie. Zaś długość ich trwania jest różna – niektóre trwają jedynie kilka minut, a inne mogą przeciągać się nawet do kilkudziesięciu minut, rzadko przedłużają się do godziny.

Co to jest błędne koło paniki?

Nieracjonalna interpretacja sygnałów somatycznych prowadzi do wzmocnienia przerażających myśli, które w dalszej konsekwencji potęgują kolejne odczucia somatyczne. W większości przypadków osoby dotknięte owym zaburzeniem są nieświadome swych zautomatyzowanych myśli. Takowe nieświadome przyjmowanie katastrofalnych myśli wzmaga nieprzyjemne odczucia fizyczne, które w dalszej kolejności mogą doprowadzić do punktu kulminacyjnego, jakim jest atak paniki.

bledne kolo paniki

Czym są nocne ataki paniki?

Nocne ataki paniki oznaczają, że dana osoba budzi się w stanie paniki. Choć można w dużej mierze przypuszczać, że tego rodzaju ataki pojawiają się na skutek koszmarów sennych, to jednak liczne badania wykazują, że tak nie jest. Ataki mogą pojawić się znienacka, w środku nocy i często towarzyszą im duszności, nadmierna potliwość połączona z uczuciem ciepła lub zimna.

Z klinicznego punktu widzenia, nocne ataki paniki pojawiają się często u osób, które przechodzą przez stany lękowe również w ciągu dnia.

Co to jest agorafobia?

Silny lęk i unikanie występujący w agorafobii dotyczy najczęściej zatłoczonych miejsc, np. centra handlowe, ulice, kina, sklepy, restauracje, środki komunikacji miejskiej, tunele, windy. Agorafobia najczęściej rozwija się, jako powikłanie ataku paniki w którejś z wymienionej sytuacji. W dalszej kolejności pojawia się lęk przed doznaniem ataku w miejscu, z którego nie będzie można uciec albo gdzie nie będzie można uzyskać żadnej pomocy.

W początkowych fazach osoba dotknięta agorafobią zazwyczaj skrupulatnie unika miejsc, czy sytuacji, w których wystąpiły ataki paniki. Na ogół jednak owe unikanie przenosi się na inne sytuacje, w których ataki mogą się pojawić. W mniej ciężkich przypadkach lęk może wywołać sama myśl o opuszczeniu domu, zaś w bardzo ciężkich agorafobia prowadzi do uwięzienia osoby w domu lub w jednym określonym pomieszczeniu.

Kryteria diagnostyczne DSM-5 mówią, że agorafobia związana jest z dwiema lub więcej poniższymi sytuacjami:

  • korzystanie z środków komunikacji publicznej;
  • przebywanie na otwartych przestrzeniach;
  • przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach;
  • przebywanie w tłumie, w grupie;
  • przebywanie samemu poza domem.

Aby móc zdiagnozować agorafobię dana osoba musi odczuwać silny niepokój lub unikać opisanych sytuacji. Nasilony lęk nie jest adekwatny do sytuacji i w dużej mierze dotyczy obawy nie uzyskania pomocy. Chorującym zawsze towarzyszy przeświadczenie, że poza bezpiecznym, znanym otoczeniem może przydarzyć im się coś złego, np. może nastąpić nagłe pogorszenie stanu zdrowia. W konsekwencji często nie są oni zdolni samodzielnie wychodzić z domu – wymagają obecności osoby towarzyszącej w przeciwnym razie lęk wzrasta. Natomiast w miejscach publicznych potrzebują gwarancji, że w razie potrzeby ktoś udzieli im pomocy. Muszą także mieć pewność, że w każdej chwili będą w stanie szybko i bezpiecznie opuścić budzącą lęk przestrzeń.

Bardzo ważnym kryterium diagnostycznym jest fakt, że agorafobia nie ogranicza się do jednej konkretnej sytuacji, tak jak fobia specyficzna, i nie jest ściśle związana z kontaktami międzyludzkimi oraz oczekiwaną w związku z nimi krytyką, tak jak fobia społeczna.

Agorafobia często bywa powikłaniem zaburzenia panicznego, ale nie musi nim być. Jeśli u danej osoby spełnione są kryteria diagnostyczne zarówno dla zaburzenia panicznego, jak i agorafobii należy odnotować oba rozpoznania. Agorafobia jest traktowana, jako oddzielne zaburzenie.

Jakie są przyczyny wystąpienia zaburzenia panicznego i agorafobii?

Niemożna poddać jednej głównej przyczyny wystąpienia zaburzenia panicznego i agorafobii. Do ich wystąpienia mogą przyczynić się czynniki genetyczne, predyspozycje osobowościowe, nieprawidłowości biochemiczne organizmu, czy psychologiczne czynniki sprawcze. Do tych czynników możemy także dopisać traumatyczne przeżycia, które często bywają wyparte przez jednostkę.

Dla przykładu: Osoba cierpiąca na agorafobię może mieć za sobą doświadczenie nieprzyjemnych odczuć (bardzo często wypartych ze świadomości) właśnie poza domem, w miejscu publicznym, w skutek np. zgubienia się w tłumie w dzieciństwie.

Jednak trauma nie musi być bezpośrednio związana z obiektem fobii. Przyczyną lęku może być przeżyty wypadek, a nawet śmierć bliskiej osoby. Tego rodzaju doświadczenia wywołują poczucie braku kontroli nad własnym życiem. Tego typu osoby noszą w sobie również lęk przed kolejnym atakiem, czyli tzw. lęk przed lękiem.

Warto także podkreślić, że osoby cierpiące na zaburzenia paniczne są bardzo mocno wrażliwe na sygnały płynące z ciała, na tzw. odczucia somatyczne oraz praktycznie zawsze owe odczucia interpretują w sposób najbardziej katastrofalny, co wywołuje atak paniki (wysoka wrażliwość na lęk). Cechą szczególną zaburzeń panicznych jest ich nieprzewidywalność – występują w różnych okolicznościach, nie ma reguły, która umożliwiałaby przewidzenie sytuacji, w której pojawi się atak.

W jaki sposób przebiega leczenie zaburzeń panicznych oraz agorafobii?

Leczenie opiera się przede wszystkim na psychoterapii oraz leczeniu farmakologicznym. Osobom cierpiącym na zaburzenia paniczne (z agorafobią lub bez) przypisuje się leki przeciwlękowe, które znacznie poprawiają codzienne funkcjonowanie. Główną zaletą tych leków jest szybki czas ich działania, które wynosi od 30 do 60 minut. Inną kategorią stosowaną w leczeniu zaburzeń panicznych i agorafobii są leki przeciwdepresyjne.

Natomiast w psychoterapii najskuteczniejsza jest metoda poznawczo-behawioralna, oparta o m.in. techniki ekspozycyjne, relaksacyjne, kontroli paniki. Pod kontrolą terapeuty osobę cierpiącą na agorafobię stopniowo (od najsłabszych do najsilniejszych bodźców) wystawia się na budzące w niej silny niepokój sytuacje, co z czasem pozwala jej się z nimi oswoić. Zgodnie z najnowszymi badaniami, aż 60%-75% osób z agorafobią wykazywało klinicznie istotną poprawę. Ważnym elementem terapii jest także nauka kontroli nad ciałem, jeśli wystąpi atak paniki. Chory poznaje sposoby regulowania oddechu, pracy serca, niwelowania uczucia duszności czy zawrotów głowy. Tak, więc leczenie obejmuje techniki relaksacyjne, oddechowe, które są niezwykle pomocne w wyciszeniu się i odzyskaniu równowagi w razie wystąpienia lęku. Co ważne, terapie te okazały się niezwykle skuteczne także w przypadkach osób cierpiących na nocne napady paniki.

Nigdy, ale to przenigdy nikt nie ma prawa „dusić się” i chować się przed lękiem. Każdy z nas ma prawo do spokoju, relaksu i życia w harmonii. Warto postawić się chronicznemu lęku i zacząć żyć w dostatku pozytywnych odczuć i myśli. Do dzieła!!!

Autorka: Agnieszka » O MNIE

Bibliografia: PSYCHOLOGIA ZABURZEŃ DSM-5, J.N.Butcher, J.M.Hooley, S.Mineka, Sopot 2017, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Poprzedni wpis:
Następny wpis:

Dodaj komentarz


ODSZUKAJ RADOŚĆ W KILKU SŁOWACH - CZYTAJ i UCZ SIĘ

TOXIC 2, jak poradzić sobie z miłością, która Cię niszczy?

toxic2

Toksyczna więź…

Coraz bardziej świadomi, a jednak wciąż tak bardzo nieświadomi… Niestety wciąż zbyt wiele osób tkwi w toksycznych relacjach, całkowicie rujnując swoje zdrowie psychiczne. Nazbyt wiele osób wciąż nieświadomie oddaje swoje życie w ręce wampira emocjonalnego. Traci wszystko – szczęście, radość, poczucie bezpieczeństwa, spokój, swoje prawa, zdrowie i to wszystko w imię zasad, które zostały zbudowane przez toksycznego wampira.

Jednak w życiu każdego z nas przychodzi taki moment w których pragniemy tylko jednego – wolności i rozumienia… Czy należysz do tych osób? (więcej…)

CZYTAJ

TOXIC, jak sobie radzić z osobami, które utrudniają Ci życie?

toxic

Emocjonalnie wykorzystani…

Emocjonalny wampir to szantażysta o wielu twarzach. Gra i wykorzystuje – owija sobie nas wokół palca i nawet nie wiemy kiedy, a już zachowujemy się tak, jak on sobie tego życzy. To nie Twoja wina!!! Emocjonalny szantażysta to cholerny manipulator – wykorzysta wszystko i wszystkich, by zdobyć to, co jest mu w danej chwili potrzebne. W nosie ma uczucia innych – najważniejsze to podbudowanie własnego ego…

Najtrudniejszy moment naszego życia to ten, w którym w końcu zdajemy sobie sprawę z faktu, że ta osoba nas krzywdzi. Ciągła krytyka, obgadywanie, niedorzeczne plotki, brak szacunku, obojętność ze strony bliskich… Odczuwasz to u siebie w życiu? (więcej…)

CZYTAJ

CZARNA KSIĘGA PERSWAZJI

perswazja

Sztuka perswazji to sposób na życie… Choć mylona z manipulacją, to jednak jest bardzo daleka od tego postępowania…

Perswazja to sposób przekonywania do własnych racji bez wpływu na zdrowie innej osoby. Pomaga dojść do konsensusu poprzez dyskusję zainteresowanych stron nad zaistniałym problemem – tym samym otwiera drogę do jego rozwiązania. Jest również nieodzownym czynnikiem łagodzącym wszelkie kłótnie, czy spory.

Należy pamięć, że perswazja nie polega na zmuszaniu, jak to lubi robić manipulacja. Perswazja nigdy nie jest powiązana z kłamstwem, czy mówieniem nieprawdy. Skupia się przede wszystkim na argumentowaniu danych twierdzeń i postaw w sposób rzeczowy i kompetentny.

…ale dość z teorią… Czas zobaczyć, czego nauczy nas CZARNA KSIĘGA PERSWAZJI…

Publikacji pomoże przede wszystkim opanować bezcenne techniki życia wśród wielu różnych osobowości… (więcej…)

CZYTAJ

DEPRESJA NIEWIDZIALNY WRÓG

DEPRESJA

DEPRESJA WCIĄŻ OBECNA…

Do tej pory na temat depresji powstało wiele książek, jednak wszystkie „jakieś takieś”… Niby służą pomocą, a wciąż zbyt wiele w nich skomplikowanych terminów… Zbyt mało poradników – zbyt mało prostych przekazów…

Dzisiaj chcę Ci przedstawić pozycję, która jest daleka od medycznych nierozumianych słów. Nie znajdziesz tu nic trudnego do zrozumienia. Ta książka jest napisana, by służyć i pomagać – ma zwiększyć świadomość samego chorującego, jak i jego najbliższych, którzy walczą razem z nim. (więcej…)

CZYTAJ

ZBURZĘ TEN MUR

zburz ten mur

CZAS NA ZMIANY…

Czy masz czasem tak, że gdziekolwiek się ruszysz, to napotykasz na mur? Próbujesz coś zmienić, coś osiągnąć, ale nic się nie zmienia? Jest pewien sposób na to…

Czas zburzyć ten okropny mur, który przez lata budowany był przez porażki, negatywne myśli, krzywdzące opinie, brak pewności siebie, trudne dzieciństwo, okrutne utarte schematy… Wszystko, czego teraz potrzebujesz, to uświadomienie sobie, jak dotrzeć do własnego szczęścia.

Dzięki tej książce odzyskać siebie – zrozumiesz i zaakceptujesz, a przede wszystkim nauczysz się prawdziwie żyć. Trener rozwoju osobistego pomoże Ci zrozumieć, co to znaczy żyć pełnią życia. (więcej…)

CZYTAJ

WŁADCA SŁOWA

wladcaslowa

Władca słowa… Jak skutecznie i celnie wymierzać słowo, aby osiągnąć władzę nad ludzkimi emocjami?

Książka, której opis właśnie czytasz, stawia sobie za cel dać Ci władzę nad ludzkimi emocjami. Będzie tu mowa o tym, jak możesz się nauczyć sięgać poza racjonalne motywy innych ludzi i oddziaływać bezpośrednio na ich instynkty, rozbudzając i rozpalając swymi słowami ich wyobraźnię. Pokażemy Ci, w jaki sposób, sięgając poza racjonalne motywy słuchacza, możesz rozpalać wyobraźnię samymi słowami. Czyli, w skrócie, dowiesz się przede wszystkim…

Nauczy się – Jak bezpośrednio wpływać na ludzkie instynkty, emocje i wyobraźnię, sprawiając, że wszelkie Twoje sugestie staną się nieodparcie fascynujące, zniewalające i hipnotyczne? (więcej…)

CZYTAJ

POTĘGA ŻYCIA – Jak zacząć od nowa, nie zmieniając wszystkiego wokół?

potegazycia

Każdy z nas w pewnym momencie swojego życia staje oko w oko z potrzebą zmiany, która często przychodzi niespodziewanie i od której tak naprawdę nie ma odwrotu. Zmiana dotyczy różnych sfer naszego życia, ale w dużej mierze będzie krążyć wokół wewnętrznej potrzeby natychmiastowej odmiany własnego losu…

Wewnętrzny głos krzyczy: „muszę coś zmienić, bo inaczej zwariuję”… Zmiana jest nieunikniona, a Ty od dzisiaj stajesz się jej mapą i przewodnikiem… (więcej…)

CZYTAJ

© 2015-2018 Psychologia życia - Wszelkie prawa zastrzeżone. / Design by Trójwizja.pl /