ZESPÓŁ ASPERGERA – jak zrozumieć, zaakceptować i żyć…

zespol aspergera

Świat ludzi to różnorodność. Nie wszystko jest tak oczywiste, jak nam się wydaje. A człowiek na pewno nie jest określonym produktem w sklepie spożywczym. Nie ma wyryte na czole etykiety ze składem, czy datą przydatności. Pewne sprawy, choć mogłyby się wydawać oczywiste, takimi nie są…

Ja sama bardzo często muszę pracować nad swoją irytacją, gdy słyszę zdania typu: „Ten to chyba ma żółte papiery.”, bądź „Zobacz, jak on się zachowuje. Przecież on jest nienormalny.” Oj, bardzo w tych momentach jestem poirytowana, ponieważ nienawidzę szkalowania, oceniania i opiniowania. Choć każdy z nas ma prawo do wyrażenia swojej opinii, to jednak te bardzo destrukcyjne i krytyczne słowa wywołują ogromny ból i powinny zostać ograniczone.

Tak wiele osób nie chce być ocenianymi, a sami się tego dopuszczają!!! Choć nic nie wiemy o otaczających nas ludziach, to pozwalamy sobie na destrukcyjne osądy, tak jakby prawda była zawsze tylko taka, jak my sami ją wygłosiliśmy. Tak, jakbyśmy mieli niepodważalne prawo dyskredytować wszystkich, którzy nie myślą w podobny sposób lub czegoś po prostu nie rozumieją. STOP!!! Czas zacząć rozumieć, że nie wszystko jest tak oczywiste, jak się wydaje na pierwszy rzut oka.

Co to jest zespół Aspergera?

Zespół Aspergera jest często określany, jako „lżejsza” forma zaburzeń autystycznych. Osoby z zespołem Aspergera zwykle nie wykazują żadnych opóźnień w rozwoju poznawczym ani w rozwoju mowy. Bywa też tak, że wiele osób nie jest świadoma swojej przypadłości. Pomimo, że często jest rozpoznawalny w wielu przedszkolnym lub szkolnym, to jednak wielu rodziców nie jest świadoma ASD u swojego dziecka. Często słyszymy: „Taki z niego mały dziwak”, bądź „Ona już tak ma…”.

Jednak człowiek z zespołem Aspergera to nie dziwak, a jedynie osoba, która ma utrudniony kontakt z otoczeniem ze względu na swoją przypadłość. Komunikacja z taką osobą jest bardzo specyficzna, a wszystko, dlatego, że zespół Aspergera utrudnia jej rozpoznawanie, rozumienie i przewidywanie cudzych myśli, uczuć, pragnień, zamiarów, czy wyobrażeń. Co nie oznacza, że ASD nie rozmawia z innymi osobami. Osoba z ASD nie ma problemu z komunikacją, jako taką, a raczej posługuje się mową “encyklopedyczną”, narzuca tematy, które ją interesują. Woli monolog od dialogu, co niekiedy może poirytować rozmówcę.  Bardzo trudno jest jej zrozumieć nastroje drugiego człowieka, anegdoty, żarty, czy sarkazm. Natomiast myśli osoby z zespołem Aspergera są mniej skomplikowane, poświęcone tylko jednej rzeczy w danym czasie. Mają oni bardzo dobrą pamięć i wyśmienitą zdolność kojarzenia faktów. Co w wielu przypadkach, staje się wielką umiejętnością, dzięki której „narodziło” się wielu geniuszy.

Innymi słowy, osoby z ASD mają bardzo duży problem z nawiązywaniem nowych znajomości, zwłaszcza tych spontanicznych. Nie radzą sobie z funkcjonowaniem w grupie, bo ciężko im dostosować się do obowiązujących reguł i zasad. Nie myślą elastycznie, ich zainteresowania są zawężone. Często bardzo mocno interesują się konkretną tematyką, np. kosmosem, informatyką, motoryzacją… Ich język jest sztywny i bardzo specyficzny, tak jak pisałam powyżej, wręcz „encyklopedyczny”. Bywają bardzo monotonii. Oczywiście, nie wszystkie osoby z ASD są takie same. Każda osoba ma własną, unikalną osobowość. A „typowe” objawy zespołu Aspergera również manifestują się w sposób specyficzny dla każdej z osób. W efekcie nie istnieje dokładna instrukcja postępowania dla każdej osoby z tym zaburzeniem.

Historia Miłosza…

Stosunkowo wcześnie okazało się, że odbiegam od innych dzieci. Jako trzy letnie dziecko potrafiłem wymawiać bardzo skomplikowane słowa, a nawet budować bardzo złożone zdania. Bardzo szybko także nauczyłem się czytać, co oczywiście bardzo cieszyło moich rodziców. W końcu, nie każde kilku letnie dziecko czyta rodzicom książki wieczorami. Umiałem czytać, wymawiać trudne słowa, ale nie potrafiłem zawiązać butów. Moje ruchy były bardzo nieporadne.

Gdy w wieku pięciu lat poszedłem do przedszkola, pojawiły się pierwsze trudności. Wewnętrznie byłem bardzo „przytłoczony” ilością dzieci, które znajdowały się ze mną w sali. Nie wspomnę o różnych imprezach, na których wręcz się dusiłem. Nienawidziłem tego. Zawsze wolałem sam się bawić, gdzieś na uboczu sali – tak, aby nikt i nic mi nie przeszkadzało. Z trudem uczestniczyłem w zajęciach grupowych, do których często byłem zmuszany. Bardzo często też byłem mega zdenerwowany tym, jak zachowują się inne dzieci. Nie rozumiałem ich. Nie miałem kolegów, choć ja uważałem inaczej, bo przecież grupa była liczna, a ja do tej grupy należałem.

Mamę bardzo to martwiło, dlatego oboje z tatą postanowili sprawdzić, co się ze mną dzieje. Chodzili ze mną do różnych lekarzy. Ale dopiero, gdy miałem dziesięć lat, postawiono mi diagnozę: zespół Aspergera.

W późniejszym okresie nauki narodziły się inne problemy. Pomimo, że sobie „jakoś” radziłem z nauką to przerwy lekcyjne strasznie mnie blokowały. Nie cierpiałem chaosu przepełnionego krzykiem innych dzieci. Najchętniej zostałbym w klasie, ale nie wolno było mi tego robić. Aby ten hałas tak nie bolał, zawsze trzymałem się gdzieś na uboczu. Próbowałem zrelaksować się w swoim świecie. O ile było to możliwe, bo bardzo często inni uczniowie za moją „inność” mnie szykanowali. Przeszkadzało im to, że trzymam się z boku i nie mam ochoty robić z nimi tych dziwnych rzeczy, których do tej pory nie rozumiem. Często się ze mnie śmiali, a nawet podpuszczali. Wykorzystywali to, że nie potrafię odróżnić żartu od sprawy, która nie powinna zostać ujawniona. Nie raz byłem delegowany do Pani od polskiego, aby powiedzieć jej, że np. „w tej sukience wygląda grubo”. Nie wiedziałem, że mogę ją tymi słowami skrzywdzić. Nie rozumiałem też, dlaczego inne dzieci się ze mnie śmieją, jeśli o to mnie prosiły.

Gdy wracam pamięcią do tych lat, wiem, że bardzo dobrym rozwiązaniem byłby dla mnie ktoś, kto by mi pomagał w tym okresie zrozumieć zachowania społeczne. Nie miałem przyjaciół, nie miałem kogoś, kogo mogłem zapytać o radę. Fajnie byłoby też mieć w szkole takie miejsce, w którym mógłbym odpoczywać i zrelaksować się. Odpocząć od tego chaosu.

Ale udało mi się, w jakiś sposób przebrnąć przez okres nauki. Wszystko dzięki moim rodzicom, którzy wielokrotnie przychodzili do nauczycieli w mojej sprawie. Bez ich pomocy byłoby bardzo trudno. Wielokrotnie cierpiałem z powodu niezrozumienia.

„Nie poddawać się!” – te słowa zawsze były bliskie mojemu sercu. Bardzo wiele rzeczy musiałem powtarzać, bo przychodziły mi one z wielkim trudem. Wtedy te słowa podtrzymywały we mnie motywację. Gdy dochodziło do zmiany godzin lekcyjnych, to bardzo się denerwowałem. Nie wiedziałem, co mam zrobić i kogo poprosić o pomoc. Jednak później, bardzo pomocny okazał się telefon komórkowy, dzięki któremu mogłem zadzwonić do taty i zapytać, co muszę w tej sytuacji zrobić. Tam, gdzie dla większości pewne sprawy były oczywiste, dla mnie stanowiły one pewny dylemat.

Życie dorosłego człowieka wciąż stanowi dla mnie problem, ale staram się planować każdy dzień i na podstawie zapisków uczyć się pewnych zachowań. Z zawodu jestem lekarzem, choć uważam siebie za osobę bardzo kompetentną, to niestety wielu pacjentom nie podoba się to, w jaki sposób z nimi rozmawiam, i to, że zawsze w moim gabinecie pewne przedmioty muszą być ułożone w określony sposób (tak, aby mnie nie rozpraszały).

Obecnie mam wielu znajomych, ale nie utrzymuję z nimi częstych kontaktów, bo potrzebuję bardzo dużo czasu na regenerację po stresującym dniu pracy. Wciąż starają się mi pomagać rodzice, np. tłumacząc pewne zachowania, ale coraz mniej korzystam z ich pomocy, bo nie chcę być dla nich obciążeniem. Od wielu lat chodzę na terapię. Co tydzień spotykam się z moją terapeutką i wspólnie wyjaśniamy pewne sytuacje, które są dla mnie niezrozumiałe. Uczę się poznawać emocje i uczucia. Często też rozmawiamy na tematy rodzinne – marzę o kobiecie, która byłaby ze mną, ale pozwoliłaby mi mieszkać oddzielnie. Marzę o związku i staram się zrozumieć, czego wymaga ta relacja. Uczę się!

Na koniec, chciałbym jeszcze napisać, że nie jesteśmy niezdolni do niczego, jak często się nas przedstawia. Po prostu postrzegamy świat inaczej, ale nie błędnie. Robimy wiele rzeczy na swój sposób, co też nie jest złe! Wydaje mi się, a nawet jestem tego pewien, że jeśli coraz to więcej ludzi dowiedziałoby się o zespole Aspergera, świat byłby bardziej akceptujący, albo chociaż rozumiejący.

Jakie są przyczyny zespołu Aspergera?

Trudno jest określić jedną konkretną przyczynę. Zaś za potwierdzony uznaje się czynnik genetyczny. Choć dotychczas nie udało się wyodrębnić odpowiedniego genotypu, to zakłada się jednak, że od co najmniej dwóch do dziesięciu (a może i więcej) genów odpowiada za symptomy zaburzeń autystycznych.

Jak wygląda życie osoby z zespołem Aspergera?

Osoby z zespołem Aspergera mają wiele trudności w zrozumieniu zachowań społecznych. Nie rozumieją tego, że słowa i zachowania mogą mieć różne znaczenia. Bardzo trudno przychodzi im czytanie między wierszami. Mają problemy z właściwą interpretacją mimiki i gestów innych ludzi, co często jest powodem oburzenia. A wszystko dlatego, że zespół Aspergera nie jest wyraźnie widoczny, a ich „inna” reakcja na pewne sytuacje, odbierana jest, jako prowokacja.

Nawiązywanie bliższych relacji to kolejne wyzwanie dla osób z ASD. Osoby te nie potrafią utrzymać dłuższego kontaktu wzrokowego. Unikają także kontaktu fizycznego, np. uścisku dłoni lub przytulenia. Co nie oznacza, że te osoby nie potrzebują drugiego człowieka. Mają swoje potrzeby, ale jest im o wiele trudniej je osiągnąć.  Większość chce żyć, chociaż przez pewien czas w związku, pragnie przyjaźni, jak i relacji zaspokajających również ich potrzeby seksualne.

Do największych wyzwań osób z ASD we wszystkich dziedzinach życia należą niespodziewane wydarzenia (np. przesunięcie zajęć na późniejszą godzinę) i wszelkiego rodzaju inne zmiany. W takich sytuacjach osoba z ASD może reagować bardzo gwałtownie, w sposób niezrozumiały dla innych osób, bo np. „Co to za wielki problem, że zajęcia się przesunęły!”. A to właśnie może być bardzo trudna zmiana dla osoby z ASD. Pojawia się zdenerwowanie, stres, a nawet panika. A wszystko dlatego, że osoba z ASD czuje instynktowny pociąg do przewidywalnych zdarzeń i rzeczy oraz spędza bardzo dużą ilość czasu na szczegółowym planowaniu każdego szczegółu swojego działania.

Jak zdiagnozować zespół Aspergera?

Diagnozowanie jest bardzo, ale to bardzo mocno złożonym procesem i na pewno nie odbywa się na jednej lub dwóch wizytach w poradni diagnostycznej. Diagnosta poświęca bardzo dużo czasu osobie badanej i zwraca uwagę na wcześniejsze zdarzenia, analizuje wyniki specjalistycznych wywiadów oraz testów (ustnych i pisemnych), a nade wszystko zwraca uwagę na bieżące zachowanie badanego. A analizowanie zachowania badanego powinno odbywać się w różnych warunkach i w różnych środowiskach, co bardzo często zajmuje kilka dobry dni. Diagnosta sprawdza zachowanie w pojedynkę, jak i w grupie. Jednak to nie wszystko, bywa często tak, że diagnosta wraz z osobą badaną analizuje różne fragmenty filmów czy zdjęć, na których są widoczne różne emocje i uczucia, dzięki którym sprawdza się reakcje badanego oraz jego umiejętności społeczne. Tego wszystkiego nie da się zrobić „przypadkowo” czy też na jednym spotkaniu. Co ważne, zebrane informacje mogą też wymagać uzupełnienia badaniami laboratoryjnymi, takimi jak badanie fal mózgowych, tomografia komputerowa, czy rezonans magnetyczny.

Natomiast, wczesna i zarazem prawidłowa diagnoza może oszczędzić wiele cierpienia osobom z ASD, a przede wszystkim umożliwić właściwą terapię. Im szybciej postawiona diagnoza daje większe możliwości terapeutyczne. Prawdą jest również to, że w wieku dorosłym symptomy są mniej widoczne. Wynika to z faktu uczenia się osoby z ASD coraz lepiej kompensować swoje deficyty. Co nie oznacza, że zespół Aspergera zniknie.

Jak pomóc osobie z zespołem Aspergera?

Najważniejsza jest terapia i wsparcie osób bliskich. Terapia powinna być prowadzona indywidualnie. Co nie oznacza, że terapie grupowe powinny zostać wykluczone. Są również pomocne, ale nie powinny zastąpić terapii indywidualnej. W pracy terapeutycznej kładzie się duży nacisk na rozpoznaniu mocnych stron ASD, bo jak każdy inny człowiek osoby z zespołem Aspergera mają bardzo dużo umiejętności, których nie można zignorować. Ich mocne strony są solidną podstawą do przełamywania deficytów. Bardzo ważne jest także praca nad poprawą kompetencji społecznych, wielokrotne omawianie trudnych sytuacji z życia codziennego i wypracowania sposobów radzenia sobie z nimi. Bardzo pomocna jest nauka dopytywania, czyli nauczenie osoby z zespołem Aspergera tego, że może pytać i drążyć temat, aby mogła bardziej zrozumieć intencje drugiego człowieka.

Ogólnym celem terapii jest z reguły jak najszerszy rozwój osobowościowy, społeczny, językowy, emocjonalny oraz rozwój umiejętności praktycznych, które prowadzą do polepszenia warunków życia i pracy, poprawy stosunków z innymi ludźmi, jak również podniesienia, jakości życia i poziomu zadowolenia emocjonalnego. A pomoc najbliższych w typ procesie jest niezastąpiona. Warto zachęcać, wspierać i pomagać.

W małym skrócie…

Osobom z zespołem Aspergera pomaga:

  • nauczenie ich i przećwiczenie z nimi ważnych kompetencji społecznych już w okresie nauki, jak i później;
  • zapewnienie im pomocy w sytuacjach problematycznych i niezrozumiałych dla nich;
  • omawianie z nimi trudności, które pojawiają się w życiu codziennym;
  • zapewnienie im wsparcia na poszczególnych etapach realizacji bardziej złożonych zdań;
  • omawianie bardzo konkretnych przykładów z życia;
  • przedstawienie im różnych form rozwoju.

Jedno jest pewne, osoby z ASD mogą wzmocnić swoją pewność siebie w kontaktach społecznych dzięki częstej praktyce, szczególnie, kiedy są wspierane przez życzliwe osoby. Wyuczenie niektórych umiejętności społecznych jest możliwe, a dzięki nimi z kolei współistnienie osób autystycznych i nieautystycznych staje się łatwiejsze i czyni ich życie piękniejszym.

Autorka: Agnieszka » O MNIE

Bibliografia: Preißmann Ch., „Asperger. Życie w dwóch światach.”, Sopot 2017; Preißmann Ch., „Zespół Aspergera”, Sopot 2017.

Poprzedni wpis:
Następny wpis:

Dodaj komentarz

Korzystając z formularza zgadzasz się na przechowywanie i przetwarzanie Twoich danych przez tę witrynę w celu umieszczenia na niej Twojego komentarza.


Skomentuj

ODSZUKAJ RADOŚĆ W KILKU SŁOWACH - CZYTAJ i UCZ SIĘ

TOXIC 2, jak poradzić sobie z miłością, która Cię niszczy?

toxic2

Toksyczna więź…

Coraz bardziej świadomi, a jednak wciąż tak bardzo nieświadomi… Niestety wciąż zbyt wiele osób tkwi w toksycznych relacjach, całkowicie rujnując swoje zdrowie psychiczne. Nazbyt wiele osób wciąż nieświadomie oddaje swoje życie w ręce wampira emocjonalnego. Traci wszystko – szczęście, radość, poczucie bezpieczeństwa, spokój, swoje prawa, zdrowie i to wszystko w imię zasad, które zostały zbudowane przez toksycznego wampira.

Jednak w życiu każdego z nas przychodzi taki moment w których pragniemy tylko jednego – wolności i rozumienia… Czy należysz do tych osób? (więcej…)

CZYTAJ

TOXIC, jak sobie radzić z osobami, które utrudniają Ci życie?

toxic

Emocjonalnie wykorzystani…

Emocjonalny wampir to szantażysta o wielu twarzach. Gra i wykorzystuje – owija sobie nas wokół palca i nawet nie wiemy kiedy, a już zachowujemy się tak, jak on sobie tego życzy. To nie Twoja wina!!! Emocjonalny szantażysta to cholerny manipulator – wykorzysta wszystko i wszystkich, by zdobyć to, co jest mu w danej chwili potrzebne. W nosie ma uczucia innych – najważniejsze to podbudowanie własnego ego…

Najtrudniejszy moment naszego życia to ten, w którym w końcu zdajemy sobie sprawę z faktu, że ta osoba nas krzywdzi. Ciągła krytyka, obgadywanie, niedorzeczne plotki, brak szacunku, obojętność ze strony bliskich… Odczuwasz to u siebie w życiu? (więcej…)

CZYTAJ

CZARNA KSIĘGA PERSWAZJI

perswazja

Sztuka perswazji to sposób na życie… Choć mylona z manipulacją, to jednak jest bardzo daleka od tego postępowania…

Perswazja to sposób przekonywania do własnych racji bez wpływu na zdrowie innej osoby. Pomaga dojść do konsensusu poprzez dyskusję zainteresowanych stron nad zaistniałym problemem – tym samym otwiera drogę do jego rozwiązania. Jest również nieodzownym czynnikiem łagodzącym wszelkie kłótnie, czy spory.

Należy pamięć, że perswazja nie polega na zmuszaniu, jak to lubi robić manipulacja. Perswazja nigdy nie jest powiązana z kłamstwem, czy mówieniem nieprawdy. Skupia się przede wszystkim na argumentowaniu danych twierdzeń i postaw w sposób rzeczowy i kompetentny.

…ale dość z teorią… Czas zobaczyć, czego nauczy nas CZARNA KSIĘGA PERSWAZJI…

Publikacji pomoże przede wszystkim opanować bezcenne techniki życia wśród wielu różnych osobowości… (więcej…)

CZYTAJ

DEPRESJA NIEWIDZIALNY WRÓG

DEPRESJA

DEPRESJA WCIĄŻ OBECNA…

Do tej pory na temat depresji powstało wiele książek, jednak wszystkie „jakieś takieś”… Niby służą pomocą, a wciąż zbyt wiele w nich skomplikowanych terminów… Zbyt mało poradników – zbyt mało prostych przekazów…

Dzisiaj chcę Ci przedstawić pozycję, która jest daleka od medycznych nierozumianych słów. Nie znajdziesz tu nic trudnego do zrozumienia. Ta książka jest napisana, by służyć i pomagać – ma zwiększyć świadomość samego chorującego, jak i jego najbliższych, którzy walczą razem z nim. (więcej…)

CZYTAJ

ZBURZĘ TEN MUR

zburz ten mur

CZAS NA ZMIANY…

Czy masz czasem tak, że gdziekolwiek się ruszysz, to napotykasz na mur? Próbujesz coś zmienić, coś osiągnąć, ale nic się nie zmienia? Jest pewien sposób na to…

Czas zburzyć ten okropny mur, który przez lata budowany był przez porażki, negatywne myśli, krzywdzące opinie, brak pewności siebie, trudne dzieciństwo, okrutne utarte schematy… Wszystko, czego teraz potrzebujesz, to uświadomienie sobie, jak dotrzeć do własnego szczęścia.

Dzięki tej książce odzyskać siebie – zrozumiesz i zaakceptujesz, a przede wszystkim nauczysz się prawdziwie żyć. Trener rozwoju osobistego pomoże Ci zrozumieć, co to znaczy żyć pełnią życia. (więcej…)

CZYTAJ

WŁADCA SŁOWA

wladcaslowa

Władca słowa… Jak skutecznie i celnie wymierzać słowo, aby osiągnąć władzę nad ludzkimi emocjami?

Książka, której opis właśnie czytasz, stawia sobie za cel dać Ci władzę nad ludzkimi emocjami. Będzie tu mowa o tym, jak możesz się nauczyć sięgać poza racjonalne motywy innych ludzi i oddziaływać bezpośrednio na ich instynkty, rozbudzając i rozpalając swymi słowami ich wyobraźnię. Pokażemy Ci, w jaki sposób, sięgając poza racjonalne motywy słuchacza, możesz rozpalać wyobraźnię samymi słowami. Czyli, w skrócie, dowiesz się przede wszystkim…

Nauczy się – Jak bezpośrednio wpływać na ludzkie instynkty, emocje i wyobraźnię, sprawiając, że wszelkie Twoje sugestie staną się nieodparcie fascynujące, zniewalające i hipnotyczne? (więcej…)

CZYTAJ

POTĘGA ŻYCIA – Jak zacząć od nowa, nie zmieniając wszystkiego wokół?

potegazycia

Każdy z nas w pewnym momencie swojego życia staje oko w oko z potrzebą zmiany, która często przychodzi niespodziewanie i od której tak naprawdę nie ma odwrotu. Zmiana dotyczy różnych sfer naszego życia, ale w dużej mierze będzie krążyć wokół wewnętrznej potrzeby natychmiastowej odmiany własnego losu…

Wewnętrzny głos krzyczy: „muszę coś zmienić, bo inaczej zwariuję”… Zmiana jest nieunikniona, a Ty od dzisiaj stajesz się jej mapą i przewodnikiem… (więcej…)

CZYTAJ

© 2015-2018 Psychologia życia - Wszelkie prawa zastrzeżone. / Design by Trójwizja.pl /